امروز دوشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۸
۱۹:۴۸:۴۷ - شنبه ۱۲ تیر ۱۳۹۵
داغ کن - کلوب دات کام Balatarin اشتراک گذاری در فیس بوک تویت کردن این مطلب
دمل چرکینی سی ساله در جنگلی بازمانده از دوره سوم زمین شناسی، سراوان!!
اختیار علاقمندان قرار دهم. امیدوارم این مطالب برای شما و آگاهی عمومی در باره ی این موضوع مهم، مفید واقع شود. سراوان به معنای سرآبان در زبان گیلکی و معادل سرچشمه ها در زبان فارسی است . این منطقه به این دلیل سراوان گفته می شود که بلندی های آن، دارای سرچشمه ی رودخانه ها […]

اختیار علاقمندان قرار دهم. امیدوارم این مطالب برای شما و آگاهی عمومی در باره ی این موضوع مهم، مفید واقع شود.

سراوان به معنای سرآبان در زبان گیلکی و معادل سرچشمه ها در زبان فارسی است . این منطقه به این دلیل سراوان گفته می شود که بلندی های آن، دارای سرچشمه ی رودخانه ها و چشمه هایی بوده که از طریق رودخانه سفیدرود و رودخانه های داخل شهر رشت به تالاب بین المللی انزلی و دریای خزر می ریختند. جنگل سراوان، جنگلی هیرکانی است که از نظر تنوع گیاهی و جانوری حائز اهمیت می باشد و بازمانده از سومین دوره ی زمین شناسی است.

روستای سراوان یکی از بزرگ ترین و پرجمعیت ترین روستاهای استان گیلان است که در دهستان سراوان از بخش سنگر شهرستان رشت و در ۱۵ کیلومتری این شهرستان واقع شده است. این روستا هشت هزار و ۵۴۴ نفر جمعیت دارد و در منطقه ی جنگلی و کوهستانی واقع شده است ، پارک جنگلی سراوان در محدوده ی اراضی این روستا قرار دارد. یکی از زیباترین موزه های کشور موزه ی میراث روستایی سراوان می باشد که در داخل پارک جنگلی سراوان واقع شده است. معماری بناها، البسه و وسایلی که در این موزه جمع آوری شده اند مانند روستاهای مستقر در بخش های مختلف استان گیلان، جلگه ای، کوهپایه ای و ساحلی است و در واقع این موزه نمونه‌ای کوچک اما واقعی، از نحوه‌ی زندگی و فرهنگ سنتی روستاهای گیلان است.

متاسفانه نزدیک به سه دهه است که زباله های چندین روستا و شهرستان های استان گیلان و شهر رشت در تپه جنگلی بالای سراوان دفن می شوند. لحظه به لحظه کامیون های حامل زباله توقف می کنند تا زباله های خود را در این منطقه تخلیه کنند. این زباله ها بخش های قابل توجهی از این منطقه بی نظیر را اشغال کرده اند و در میان این همه زیبایی بکر و چشم نواز ، انبوهی از زباله ها و هجوم مگس های آلوده معضل بزرگی است که این جنگل هیرکانی را به شدت آزرده کرده است . ضمن اینکه برخی اوقات جریان باد دود و بوی زباله ها و هوای ابری و مه آلود و سنگین را به روستاهای پایین دست سرازیر می کند که در این شرایط زندگی در این مناطق برای ساکنین ، آزار دهنده و غیرقابل تحمل می شود. اهالی سراوان، امام زاده هاشم، کچا، شاه عباسی و دیگر روستاهای اطراف از بوی بد دود ناشی از خودسوزی زباله ها به شدت رنج می برند.

دفن غیر اصولی زباله عامل نابودی ۱۸هکتار از اراضی جنگلی سروان

بالاترین آمار سرانه ی تولید پسماند تر در کشور متعلق به استان گیلان است. می توان پس از جمع آوری زباله ها آن ها را با زباله سوز سوزاند ، اما زباله سوزها معایبی دارند: تر و خشک را با هم می سوزانند ، ظرفیت محدودی دارند، هزینه بردار اند و خودشان باعث آلودگی هوا می شوند .

بررسی ها نشان می دهد که محل انتخابی برای دفن زباله از لحاظ زیست محیطی کاملا نامناسب بوده است، همچنین به علت عدم جمع آوری شیرابه ها و با توجه به توپوگرافی محل انتخابی و مجاورت با آبراهه های منطقه ، این شیرابه ها درجهت شیب زمین به سمت رودخانه سیاهرود و زرجوب انتقال می یابد که فاجعه ی بزرگی را رقم می زند . با استفاده از عکس های هوایی و بازدید های میدانی برررسی روند افزایش مساحت لندفیل طی سالهای گذشته در نرم افزار GIS صورت گرفت که نتایج آن حاکی از نابودی حدود ۱۸ هکتار از اراضی جنگلی این منطقه است. میزان تولید زباله در گیلان، نزدیک به دو هزار تن در روز است و این میزان بسیار بالاتر از حد طبیعی است. ماهانه بالغ بر ۵۰ میلیون تومان برای دفن زباله ها در سراوان هزینه می شود.

ادامه دفن زباله در سراوان مساوی با نابودی بیشتر جنگل

ادامه این روند خطرناک و ناصحیح می تواند عواقبی چون نابودی بیشتر اراضی جنگلی سراوان ، تولید گاز های خطرناک ، آلودگی بیشتر سفره های زیرزمینی و رودخانه ها ، مرگ جانداران ، انتشار بوی نامطلوب در محیط و آسیب به سلامت مردم منطقه را سبب شود.

شیرابه مایعی است که از میان مواد جامد تراوش شده و حاوی مقادیر زیادی مواد محلول و معلق است. عناصری نظیر سدیم ، کلسیم ، آهن، مس ، سرب ، آلومینیوم، روی، کادمیم، نیکل و کروم در شیرابه یافت می شوند .این مایع بسیار خطرناک است و باعث آلودگی رودخانه‌ها، آب‌های زیرزمینی و دریا، نابودی خاک و گیاهان، آلودگی محصولات دامی و کشاورزی و در ‌‌نهایت آسیب جدی به انسان می‌شود. افزایش میزان شیرابه تولید شده موجب تحمیل شدن آلودگی بیشتری به رودخانه و در نهایت به تالاب انزلی خواهد شد و با توجه به بالا بودن سطح آب های زیرزمینی در گیلان، نفوذ شیرابه باعث آلودگی سفره های آب زیرزمینی این منطقه می شود که نتیجه ی آن به خطر افتادن سلامت مصرف کنندگان این آب ها و ساکنین منطقه است. شیرابه ها رود می شوند و آب زلال از کوهستان آمده ی رودخانه های مجاورش را آلوده می کنند و ریشه ی درختان را می خشکانند. مرکز سراوان در ثانیه ۱۰ لیتر شیرابه سمی تولید می‌کند. این عدد دو رقمی ضربدر دقیقه‌ها، ساعت‌ها و روزهای سال یعنی ورود بیش از ۳۱۵میلیون لیتر شیرابه خطرناک در سال به طبیعت پاک گیلان که تهدیدی جدی برای سلامت گیلان و گیلانی ها به حساب می آید. متاسفانه سفره های آب زیرزمینی استان گیلان توسط این مایع خطرناک بسیار آلوده شده اند . چند سال پیش نشت شیرابه ی زباله در منطقه جنگلی سراوان موجب مرگ دلخراش هزاران قطعه ماهی گردید.

نکته ی قابل توجه این است که زباله ها میلیون ها متر مکعب گاز گلخانه ای تولید می کنند که هوای پاک گیلان به این گازها آلوده می شود. گاز متان باعث سوراخ شدن لایه ی اوزُن می شود که منجر به تغییر شرایط آب و هوایی منطقه ی خودمان می شود .از جمله : سرما و یخبندان و سیل های ناگهانی . اینگونه ، ما به سرعت داریم اکوسیستم خود در استان گیلان را از بین می بریم. ما در گیلان به علت آب و هوای ویژه و رطوبت بالا ، به شدت در خطر هستیم .اما یک شهروند تهرانی یا اصفهانی به دلیل آب و هوای متفاوت ، با این معضل رو به رو نیست.

همچنین، ادغام انواع پسماند ، خطر آلودگی آن ها را دوچندان می کند . پسماندهای ویژه آن هایی هستند که حداقل یکی از ویژگی های خطرناک همچون سمّیت ، بیماری زایی ، قابلیت انفجار یا اشتعال، خورندگی و مشابه آن را داشته باشند . قانون مدیریت پسماند صراحتا حکم می کند که مدیریت اجرایی پسماندهای پزشکی با تولیدکننده است.اما تولید کنندگان محترم این پسماند به این احکام توجهی ندارند و پسماندهای پزشکی و حتی پسماندهای پزشکی شیمی درمانی غالبا بدون تفکیک به همراه پسماندهای عادی دفن می شوند .

IMG_4825-200x300 IMG_2309-300x186

425211693_43476

تدابیری که برای لندفیل زباله، این معضل بزرگ شهری و سلامت در سراوان اندیشیده شده و در شُرف اجرا هستند عبارت اند از :

بهسازی جایگاه دفن سراوان و احداث تصفیه خانه ی شیرابه

پوشش لندفیل و اصلاح هندسی ، احداث سلول جدید ، ساماندهی مسیرهای شیرابه و بازچرخانی شیرابه

انتخاب پیمانکار توسط معاونت حمل و نقل و امور زیر بنایی

اخذ مجوز احداث جاده ی دسترسی و قطع درخت از منابع طبیعی توسط سازمان مدیریت پسماند و

اخذ اعتبارات ملی از محل مصوبات سفر ریاست جمهوری در سال ۹۴

تفکیک زباله ، گامی موثر

تفکیک زباله ها از مبدأ یکی از مهم ترین راه کارهای مقابله با این همه عواقب هولناک است . حجم اصلی پسماند ها را زباله های خانگی در بر می گیرند . پسماندهای تر بعد از تفکیک می توانند به کمپوست و یا کود گیاهی تبدیل شوند .

فواید تفکیک زباله در مبدأ : از نابودی بیشتر محیط زیست و طبیعت جلوگیری می کند ،به اقتصاد یاری می رساند،کار و تولید ایجاد می کند و از همه مهم تر ، سلامت ما را بیشتر تضمین می کند.

جعفری یکی از پیمانکاران جمع آوری زباله خشک در شهر رشت استقرار کانکس در سطح محلات را اقدام خوبی می‌داند و به گیل نگاه می گوید: این امر شرایط دریافت پسماند خشک را روز به روز بهتر خواهد کرد. بخشی از این زباله تفکیک شده و بخشی نیز برای تهیه کمپوست به کارخانه کود آلی فرستاده می‌شود و باقی ان نیز به سراوان می رود. در حال حاضر دو درصد از۳۰ درصد زباله‌های خشک شهر تفکیک شده و برای بازیافت به مبادی مورد نظر فرستاده می‌شود.

تفکیک زباله از مبدا و استفاده صحیح از زباله‌تر و خشک و بازگرداندن آن‌ها به چرخه زندگی راهی است که کشورهای توسعه یافته در پیش گرفته و به نتایج مثبتی نیز دست یافته‌اند، تجربه ۳۵ ساله کشورهای صنعتی نشان می دهد که یکی از بهداشتی ترین و اقتصادی ترین روشهای بازیافت زباله ها، جداسازی زباله در محل تولید یعنی تفکیک در مبدا می باشد . این عملیات شامل جداسازی مواد قابل بازیافت ،یعنی پسماندهای خشک مانند فلزات، شیشه، کاغذ و مقوا در محل های تولید زباله ، مانند منزل، مدرسه و مغازه می باشد.

بسیاری از کشورهای توسعه یافته زباله را به مانند طلا قدر می دانند و از آن برای تولید انرژی و تولید محصولات بازیافتی استفاده میکنند. در کشور سوئد تنها ۴درصد از زباله ی تولیدی دفن می شود. این کشور در زمینه ی بازیافت بسیار موفق است.

آمریکا یکی از کشورهای فعال در امر مدیریت پسماند است. از سال ۱۹۷۸ میلادی تاکنون که قانون کنترل و حفاظت از محیط زیست در امریکا تصویب شد مساله مدیریت پسماند در این کشور جدی‌تر دنبال شده است. بر طبق این قانون پسماندهای موجود در کشور به دو رده کلی تقسیم می‌شود پسماندهای خطرناک و پسماندهای غیر خطرناک. پسماندهای خطرناک شامل پسماندهای نفتی و اسیدی، پسماندهای بیمارستانی و پسماندهای ناشی از مواد مورد استفاده در واحدهای صنعتی و شیمیایی است. با توسعه صنعت و زندگی ماشینی بر حجم پسماندهای خطرناک اضافه شد . پسماندهای غیر خطرناک هم گستره بسیار وسیعی دارد که یکی از مهمترین بخش‌های آنها پسماندهای خشک است.

در کشور اسپانیا مشکل اصلی محدود بودن زمین است. از همین رو برنامه ریزی یکپارچه ای در مجلس این کشور برای دستیابی به هدف سرزمین «بدون پسماند» و «بدون دفن» آغاز شد. اسپانیا کشوری نیمه صنعتی با نرخ بالای شهر نشینی و سرانه تولید ۱۱۰۰ گرم پسماند به ازای هر نفر است. این بدان معنی است که باید به نحوهی حرکت کرد که تولید زائدات در مبدا تحت کنترل در آید و تولید کنندگان در تشریک مساعی با شهرداری ها، بحث کاهش زائدات را نیز مورد توجه قرار دهند ؛ برای مثال، شهرداری بارسلون و شورای این شهر با همکاری سوپرمارکت ها و عمده فروشان در فوریه ۲۰۰۶ برنامه «چرا کیسه پلاستیکی؟ کیسه های قابل بازیافت استفاده کنید» را اجرا کرد. ( لازم به ذکر است چنین برنامه ای کمتر از شش ماه است که در کشور ایران توسط علاقمندان به محیط زیست آغاز شده است که سعی دارند عموم مردم را راغب به استفاده از کیسه های پارچه ای و زنبیل برای خریدهایشان کنند.) بر این اساس می توان نتیجه گرفت که با کاهش زائدات در واحدهای پسماند سوز و نیز مراکز دفن پسماند ، اسپانیا توانسته است به سمت اهداف بلند مدت خود ، یعنی وضعیت “بدون پسماند” و “بدون دفن” گام بردارد.

فرانسه با تصویب قانون مدیریت پسماند در دهه۸۰یکی از پیشگامان مدیریت نوین پسماند در دنیا به شمار می آید. هر فرانسوی به صورت میانگین روزانه ۹۴۰ گرم پسماند تولید می کند. معمولا در شهرداری ها مسئولیت جمع آوری و حمل پسماندها وحتی فرهنگ سازی در زمینه کاهش تولید پسماند باید در قراردادهای پنج ساله ای به بخش خصوصی واگذار شده و شهرداری ها تنها نظارت را در اختیار داشته باشند.
در پاریس نیز چون شهر های دانمارک، شهرداری در ازای جمع آوری پسماند از شهروندان بهای خدمات دریافت می کنند. جدا از این شهردای ها موظف به جمع آوری مخازن شهری نیز هستند که در گوشه کنار گذاری شده است.

در کشور ایتالیا پسماند به عنوان ثروتی ملی محسوب می شود و این موضوع در بخشی از قوانین مربوط به شهرداری های این کشور نیز به صراحت ذکر شده است. از همین رو تمامی شهروندان در قبال پسماندها مسئول بوده و بایستی مدیریت شهرها را در استفاده بهینه از این ثروت یاری کنند. شهرداری ها در قبال دریافت هزینه های جمع آوری پسماند موظف اند آموزش های مرتبط با کاهش تولید پسماند و همچنین بازیافت را از دوره های مهد کودک آغاز کنند. در این کلاس ها معمولا به کودکان آموزش داده می شود که چگونه از تولید پسماندهای بیشتر خوداری کرده یا حجم پسماند های خود را کاهش دهند. همچنین به در رابطه با شیوه های ابتدایی بازیافت به کودکان آموزش داده شده وتفکیک را به عنوان یک اصل به آنها یاد می دهند. هر ساله از سوی وزارت کشور ایتالیا مسابقه ای دراین زمینه به صورت ملی برگزار می شود که برندگان آن مفتخر به دریافت کارت های شهروندی می شوند.

جداسازی زباله‌های خانگی امری بسیار مهم برای مردم آلمان است. در هر آپارتمان معمولاً ۵ سطل برای ۵ نوع زباله وجود دارد که با رنگ‌های جداگانه مشخص شده‌اند. از لحاظ تئوری و قانونی همه آلمانی ها ملزم به رساندن زباله‌های خاص مانند باطری و مواد شیمیایی به مراکز بازیافت هستند واگر کسی این کار را نکند مرتکب جرمی اداری شده است. بر اساس نظرسنجی ها حدود ۹۰درصد آلمانی ها باعلاقه شخصی به جداسازی زباله‌ها می‌پردازند.

امید است با تلاش های ویژه در جهت رفع معضل زباله و شیرابه در جنگل سراوان، مشارکت هرچه بیشتر مردم در امر تفکیک زباله در مبدأ ،آموزش و اطلاع رسانی برای تشویق شهروندان به مشارکت در این امر، شاهد پیشرفت و بهبود این اوضاع وخیم در طبیعت بی نظیر استانمان باشیم.

گردآورنده : فاطمه باقرزاده یکی از اعضای موسسه سرزمین ایده آل ما

داغ کن - کلوب دات کام Balatarin اشتراک گذاری در فیس بوک تویت کردن این مطلب

  • آخرین اخبار
تلویزیون اینترنتی ایرسا
تبلیغات
روزنامه های گیلان
نظرسنجی
http://irsaguil.ir/%d8%a2%d8%b2%d9%85%d9%88%d9%86-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d8%b2%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4%db%8c-%db%b1%db%b6-%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%84%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d9%88%da%a9%d8%a7%d9%84%d8%aa-%db%b9%db%b8%d8%b7/ اپلیکیشن ایرسا گیل اپلیکیشن ایرسا گیل http://irsaguil.ir/%d8%a2%d8%b2%d9%85%d9%88%d9%86-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d8%b2%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4%db%8c-%db%b1%db%b6-%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%84%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d9%88%da%a9%d8%a7%d9%84%d8%aa-%db%b9%db%b8%d8%b7/ کانال تلگرام ایرسا گیل http://irsaguil.ir/%d8%a2%d8%b2%d9%85%d9%88%d9%86-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d8%b2%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4%db%8c-%db%b1%db%b6-%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%84%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d9%88%da%a9%d8%a7%d9%84%d8%aa-%db%b9%db%b8%d8%b7/